Henk Mudge, president van die Republican Party (RP) of Namibia, het die uraanmynmaatskappy Headspring Investments daarvan beskuldig dat hulle steun by plaaslike raadslede, hoofmanne en ander amptenare gekoop het, sodat hulle met die Wings-projek van meer as US$500 miljoen vir 25 jaar kan voortgaan.

“Hulle het hulle gekoop, hulle het hulle betaal om hulle te ondersteun,” het die veteraan politikus gesê.

Headspring is ’n filiaal van Uranium One, wat ten volle deur die Russiese staatsmaatskappy Rosatom besit word, beoog om in situ-loging (ISL) toe te pas om uraan uit die kritieke oorgrens Stampriet-akwifer in suidoostelike Namibië te ontgin. 

“Ek praat vandag ter ondersteuning van die Vereniging vir Uraanmynbou in die Stampriet-akwifer (Sauma), ’n liggaam

Mudge benadruk dat “wat hier voorgestel word, as dit toegelaat word om voort te gaan, nie net vir ons sal benadeel nie. Dit sal ons kinders benadeel. Dit sal ons kleinkinders benadeel. 

“En dit sal mense in Botswana en Suid-Afrika benadeel wat uit dieselfde ondergrondse waterliggaam as ons drink, sonder om ooit te weet dat ’n besluit wat in Windhoek geneem is, hul lot verseël het.”

Verlede jaar het die voormalige adjunk- eerste minister en destydse minister van myne, energie en nywerheidsonwikkeling, Natangwe Ithete, aangekondig dat die ministerie van landbou, visserye, water en grondhervorming opdrag gegee is om Headspring toe te laat om met eksplorasie voort te gaan. Meer onlangs, in Maart, het die parlementêre staande komitee oor natuurlike hulpbronne, onder voorsitterskap van Tobie Aupindi, die voortsetting van eksplorasieboorwerk ondersteun en kommersiële boere in die Omahekestreek daarvan beskuldig dat hulle eers teen uraanverkenning gekant geraak het nadat miljoene Namibiese dollars se boorgatbetalings opgehou het om na hul plase te vloei. Die komitee het gedreig om die maatskappy te dagvaar vir alle nie-openbaarmakingsooreenkomste wat moontlik finansiële reëlings vir gesinkte boorgate kan blootlê.

Boorpermitte 11561 en 11562 is die eerste keer in Maart 2021 uitgereik en volgens Mudge het Headspring sy hidrogeologiese-toetsboorgate in ’n patroon gespasieer om ISL-mynbou na te boots, om “verborge toetsmynbou onder die dekmantel van ’n eksplorasiepermit” te doen. 

Hy sê minstens 77 gate is geboor, sommige sonder ’n permit, wat daartoe gelei het dat die regering die permitte op 5 November 2021 teruggetrek het.

“Maar hierdie maatskappy het nie gestop nie. Dit het taktiek verander. Dit het vir 250 bykomende boorpermitte aansoek gedoen. 

“Dit het die lanbouministerie in die hof uitgedaag. Dit het gelyktydig onder verskeie besigheidsname begin werk; Headspring Investments, Zoya Mineral en Green Mining, en sodoende die volle omvang van sy aktiwiteite oor meer as 7 000 vierkante kilometer van eksklusiewe prospekteerlisensies in die Stampriet-gebied versluier,” het Mudge verduidelik.

“Daar is geloofwaardige bewyse dat hierdie maatskappy aktief probeer het om gemeenskappe, politieke rolspelers en die openbare mening deur materiële aansporings te beïnvloed,” sê Mudge.

Volgens hom het Headspring se eie waterontledings beduidend verhoogde vlakke van radioaktiewe besoedeling in verskeie boorgate naby Leonardville aan die lig gebring en die ministerie van landbou het bevestig dat onbehoorlik ontwerpte Headspring-boorgate waarskynlik daartoe bygedra het. 

“Laat dit insink. Die besoedeling het begin. En nog nie ’n enkele druppel logingschemikalieë is amptelik ingespuit nie,” sê Mudge.

Met verwysing na burgers van die buurlande Botswana en Suid-Afrika het Mudge gesê: “Hierdie akwifer respekteer nie nasionale grense nie. 

“Ek doen ’n beroep op die regerings van Botswana en Suid-Afrika om hul formele standpunte aan die Namibiese regering bekend te maak voordat enige goedkeuring verleen word.”

HEADSPRING KAP TERUG

Intussen het Headspring Investments Vrydag sy ernstige kommer uitgespreek oor die sistematiese verspreiding van valse en misleidende inligting in Namibië se openbare domein rakende die maatskappy se aktiwiteite en sy projek in die Omahekestreek.

“Die maatskappy merk op dat ’n beduidende gedeelte van die kritiese stellings wat in die media en openbare besprekings verskyn, geen verband met die werklikheid het nie en gebaseer is op ongegronde bewerings, gerugte of blatante verdraaiings van feite,” lui ’n plasing op sosiale media.

Headpsring sê sulke bewerings mislei die publiek oor die ware status en omvang van die werk wat gedoen word.

“Die Headspring Investments-projek is gebaseer op ’n streng wetenskaplike benadering en steun op gevorderde in situ-herwinningstegnologieë (ISR), wat by ongeveer 60% van uraanmynbou wêreldwyd gebruik word. 

“Hierdie tegnologieë verseker die volle beskerming van akwifers, insluitend die Stampriet-akwifer, in lyn met die strengste internasionale omgewingstandaarde.”

Headspring sê sy doel is om ’n projek te implementeer wat ’n maatstaf sal word vir die kombinasie van ekonomiese ontwikkeling met sorg vir die omgewing en maatskaplike verantwoordelikheid. 

“Die projek se benadering is gebou op wetenskaplike navorsing, regulatoriese toesig en deursigtige betrokkenheid,” het Kirill Egorov Kirillov, besturende direkteur van Headspring Investments, gesê.

“Headspring Investments beklemtoon dat die maatskappy streng voldoen aan Namibiese wetgewing, binne die bestek van uitgereikte permitte bedryf en onder toesig van die betrokke regulerende owerhede bly. 

“Alle stadiums van werk word deursigtig en in ooreenstemming met gevestigde prosedures uitgevoer.”

Die maatskappy sê hy beskou dit as onaanvaarbaar om ongeverifieerde inligting te gebruik om negatiewe openbare mening te vorm en ’n atmosfeer van wantroue rondom ’n wettige beleggingsprojek te skep.

“Headspring Investments doen ’n beroep op alle deelnemers aan die bespreking – burgerlike samelewingsorganisasies, die media en politieke rolspelers – om te verhoed dat ongegronde bewerings versprei word en om te verwys na amptelike inligting wat deur die maatskappy verskaf word deur gevestigde kommunikasiekanale.”

Die maatskappy sê hy bly oop vir konstruktiewe dialoog gebaseer op feite en wetenskaplike data, en is gereed om betroubare inligting oor sy aktiwiteite aan alle belanghebbende belanghebbendes te verskaf.”

– augetto@nmh-hub.com.na