Die seekoeibevolking by die Kavangorivier naby Shamvura Camp het dramaties getuimel.

Dit is volgens die lodge-eienaar en oudnatuurbewaarder, Mark Paxton, wat sê seekoeigetalle het binne twee jaar van 187 tot slegs 22 diere gedaal.

Paxton, wat al dekades lank amptelike wildtellings langs die rivier doen, dien sy resultate in by Wetlands International, ’n wêreldwye niewinsgewende organisasie wat toegewy is aan die bewaring en herstel van vleilande.

“In een jaar het ons van 187 tot 47 gedaal. Hierdie Januarie het ons 22 getel,” het hy gesê. “Dit is nie ’n natuurlike afname nie. Dit is stropery.”

Sedert Oktober is byna daagliks skote langs die rivier gehoor. Terwyl kleinskaalse stropery oor die jare plaasgevind het, sê Paxton die onlangse vlaag is baie meer georganiseerd en aggressief.

“Teen die tyd dat ons ondersoek ingestel het, was die karkasse weg. Stropers kan ’n seekoei in minder as ’n uur afslag.”

Paxton sê herhaalde rapportering aan die ministerie van die omgewing, bosbou en toerisme (MEFT) en die Namibiese polisie (Nampol) het aanvanklik op dowe ore geval.

“Niks het maande lank gebeur nie,” het hy gesê. “Dit skep ’n kultuur waar mense dink hulle kan doen wat hulle wil.”

Paxton het ook ingewikkelde oorgrensprobleme uitgelig, met sommige seekoeivleis wat na bewering van Angola na Namibië vervoer is. Die situasie het geëskaleer toe naburige lodges uitgewys het dat individue openlik seekoeie langs die rivier geskiet het. Dit het ’n gekoördineerde reaksie tot gevolg gehad wat Nampol, grensbeamptes en Angolese owerhede betrek het.

Hy is in kennis gestel van drie arrestasies in Namibië en 12 in Angola, waarby beide Namibiese en Angolese burgers betrokke was. Sommige verdagtes is egter op borgtog vrygelaat en, volgens Paxton, na bewering hulle weer tot stropery gewend.

“Die syfers is skokkend, maar wat nog meer kommerwekkend is, is hoe vinnig hierdie bevolking uitgedun is,” het hy gesê. “As wetstoepassing nie konsekwent bly nie, sal daar niks oorbly nie.”

Die afname het diepgaande ekologiese implikasies. Seekoeie is ’n sleutelspesie wat rivierkanale en voedingsiklusse handhaaf wat visse, voëls en ander wildlewe ondersteun. ’n Ineenstorting in hul getalle kan die rivierekosisteem destabiliseer.

Vir toerisme-operateurs langs die Kavangorivier bedreig die verlies aan seekoeie ook inkomste, aangesien besoekers spesifiek kom om hierdie ikoniese diere waar te neem.

Paxton het benadruk die skerp afname in seekoeiwaarnemings by sy lodge het sy besigheid ernstig beïnvloed, met minder toeriste wat na die gebied gelok word.

POLISIEREAKSIE

Die bevelvoerder van die Ndiyona-polisiestasie, inspekteur Josef Albin, het erken dat hoewel daar ’n opvatting is van toenemende seekoeistropery langs die Kavangorivier, sulke voorvalle amptelik by die polisie aangemeld moet word vir volledige ondersoek.

Hy het aangedui dat slegs een saak amptelik by sy stasie in die afgelope maande aangemeld is, wat daartoe gelei het dat verdagtes aangekeer is.

Albin het ook die akkuraatheid van die seekoeitellings wat deur die lodge-operateurs verskaf word, bevraagteken. Albin het gesê dat dit byna onmoontlik sou wees om die presiese getal seekoeie te verkry, gegewe hul neiging om deurentyd heen en weer te beweeg. 

VERDAGTES

Hy het verduidelik dat die drie verdagtes wat aan die Namibiese kant in hegtenis geneem is vir die vervoer van seekoeivleis, nie vir die stropery van die diere nie.

“Die individue wat vermoedelik die seekoeie geskiet het, is in Angola in hegtenis geneem, insluitend drie Angolese burgers en vier Namibiërs wat die grens oorgesteek het om die vleis te gaan haal,” het Albin verduidelik. 

“Diegene wat hier in hegtenis geneem is, is gevind terwyl hulle die vleis vervoer het.”

Hy het beklemtoon dat die teenstrydigheid tussen plaaslike verslae en amptelike polisierekords die belangrikheid beklemtoon van die amptelike rapportering van stroperyvoorvalle om volledige ondersoek en behoorlike wetstoepassing moontlik te maak.

Ten spyte van amptelike rekords wat slegs een aangemelde geval in Namibië toon, skets die vinnige ineenstorting van die seekoeibevolking ’n meer somber prentjie. 

Die rivier, wat eens die tuiste van byna 200 seekoeie was, huisves nou slegs ’n klein gedeelte van daardie getal. Bewaringsbewustes waarsku dat die Kavangorivier sonder konsekwente wetstoepassing en gekoördineerde oorgrensoptrede die risiko loop om sy seekoeie heeltemal te verloor, met ernstige gevolge vir beide die ekosisteem en toerisme in die streek.

– eliot@nmh-hub.com.na